Thứ Năm, 10 tháng 10, 2013

"củi công năng lấy chồng". Vào rừng kiếm.

Kring Thị Xai vốn là cô gái chăm chỉ, đảm nhận có tiếng nên những bó củi cô mang đến nhà chồng đều là những thanh củi to, thẳng và chẻ rất đều, mỏng

Vào rừng kiếm...

Cùng với các lễ thức theo phong tục truyền thống của đồng bào Ve, nhà cô dâu Kring Thị Xai còn mang đến nhà trai 100 bó củi.

2 xã biên giới Đắk Pree, Đắk Pring với hơn 90% là người dân tộc Ve, Tà Riềng (một nhóm của dân tộc Giẻ Triêng) và hồ hết phong tương truyền thống vẫn được người dân giữ giàng, trong đó có tục gùi củi về nhà chồng trong ngày cưới của cô dâu. Những bó củi là quà tặng của nhà gái mang đến trong ngày cưới, miêu tả tình cảm trân trọng đối với nhà trai.

Tuy nhiên, những cô gái tự kiếm đủ số củi vẫn được "ái mộ" hơn. Trúc Hà Email Print Góp ý.

Chàng trẻ trai Hiên Ông (Đắk Pree) cho biết: Các cô gái Ve, Tà Riềng có lấy chồng khác dân tộc, dù nhà chồng không đề nghị, nhưng vẫn mang theo vài bó củi để biểu thị với họ hàng là mình vẫn giữ được phong tục của dân tộc.

Củi không chẻ thành từng thanh như thường nhật. Nghe nói, ở Kon Tum, những cô gái Giẻ Triêng từ năm 12 tuổi đã phải vào rừng kiếm củi, chuẩn bị cho đám cưới của mình trong ngày mai, thì ở Đắk Pring, Đắk Pree lại không hẳn vậy.

Vậy nên, cứ nhà nào đầu hồi xếp những thanh củi được chẻ mảnh thì nhà ấy hẳn có con gái sắp lấy chồng hoặc vừa mới có con dâu. Người dân gọi là "củi lấy chồng", "củi thành hôn", nhưng cũng có người nói là "củi kết đoàn". Vì để kiếm được loại củi này, buộc người ta phải vào rừng sâu, đẵn những cây gỗ to nên nếu nhà nào cũng làm nhiều thì trở nên phá rừng. Cứ 2 khúc bó lại thành bó. Cho đến giờ, người ta vẫn thấy rất nhiều "củi thành hôn" ở những ngôi nhà ở Đắk Pring, Đắk Pree.

Bây chừ, đôi vợ chồng trẻ này đã có 2 cô con gái kháu khỉnh, ông bố trẻ đùa vui: "Mới ngày nào mình nhận được củi cưới từ nhà khác, giờ thì chẳng mấy chốc nữa, mình lại phải nhờ họ hàng đi lấy củi cho con gái đi lấy chồng rồi". Khi cô gái và chàng trai ưng nhau, hai gia đình ưng ý thì nhà cô gái lúc ấy nhờ họ hàng vào rừng lấy củi cũng chưa muộn. Tình cảm gia đình, họ hàng, xóm thôn nên càng thêm gắn bó.

Hơn nữa, bây chừ có nhiều cô gái người Ve, Tà Riềng học ở các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp nên việc dành thời kì vào rừng lấy củi kết hôn gần như không có.

Thế mới biết, dù cuộc sống càng ngày càng phát triển, nhưng phong tục nơi đây vẫn được giữ giàng, phát triển thành nét đẹp văn hóa truyền thống.

Điều đó được miêu tả qua việc họ hàng nhà gái vào rừng kiếm củi giúp cô dâu. Ý nghĩa của tập tục này không chỉ đơn thuần là cô dâu báo hiếu về nhà chồng, mà còn mang một giá trị văn hóa truyền thống, vượt ra ngoài giá trị vật chất, trình bày tình cảm giữa hai bên gia đình trong ngày cưới.

Tôi là người Ve, sau này lấy vợ dân tộc khác vẫn thích vợ mình mang theo vài bó củi như thế.

Vậy nên, có những cô gái đi lấy chồng xa tận Chaval, La Dê, Đắk Tôi, Duôl, nhưng đằng sau xe về nhà chồng vẫn buộc theo vài bó củi. Củi chẻ nhưng vẫn phải dính lại với nhau, xòe ra như cánh quạt. Sau đó lột vỏ và dùng rìu để chẻ. "Củi lấy chồng" là củi được chọn lựa từ những cây gỗ to, thẳng, cắt đoạn dài chừng 80cm.

Tôn Xuân (thôn 49, xã Đắk Pring) còn nhớ như in đám cưới của mình với Kring Thị Xai. Nếu như trước đây, củi ít, nhiều tả sự "hoành tráng" của nhà gái thì nay, điều đó không còn được đánh giá là yếu tố quan yếu.

Tùy theo khả năng của nhà gái mà số lượng bó củi quà cưới khác nhau.

Và theo nếp sống mới, nhiều đám cưới, củi lấy chồng chỉ biểu tượng bằng 5 - 7 bó. Ít nhưng không thể không có. Và, khi mang củi về nhà chồng, số củi ấy sẽ được ba má chồng chia cho họ hàng, xóm thôn gọi đó là quà của con dâu mới.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét