Ông Abe sẽ thay đổi có 'ba năm hoàng kim' ?

Theo tờ “Tin tức Thế giới”, trong 3 năm tới, nếu ông Abe dồn ắt tinh dịch vào các vấn đề ngoài câu chuyện kinh tế như sửa đổi hiến pháp hòa bình, quyền phòng ngự tập thể, bảo đảm tầng lớp và chính sách điện hạt nhân, cái mà người dân “Đất nước Mặt trời mọc” nhận được không phải là trái ngọt của “kinh tế học Abe” (Abenomics) mà ngược lại là sự nhiễu nhương. Ông Abe còn phải vượt qua nhiều hóc búa để chính sách Abenomics về đích. Trên thực tế, dù là vấn đề kinh tế như chuyện nâng cao thuế tiêu dùng hay thương lượng nhập Hiệp ước Đối tác xuyên thanh bình Dương (TPP) thì nó cũng đủ trở thành thách thức làm ông Abe đau đầu. Do vậy, giới chức cấp cao trong đảng Dân chủ Tự do (LDP) của ông Abe lẫn người dân “Xứ sở Hoa Anh đào” đều cho rằng “thời khắc then chốt đối với chính phủ của ông Abe mới mắt đầu”. Nhiều số liệu công bố gần đây cho thấy “ba năm hoàng kim” của ông Abe kỳ thực đã có sự khởi đầu tốt đẹp. Ngày 23/7, Nội các Nhật Bản công bố ít kinh tế tháng 7, không chỉ nâng mức đánh giá kinh tế tháng thứ 3 liên tục, mà còn lần trước nhất trong 10 tháng qua tái sử dụng thứ “hồi phục” để thể hiện tình hình kinh tế trong nước. Sau đó ba ngày, cơ quan thống kê Nhật Bản ban bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6, nếu trừ đi sự đóng góp của thực phẩm đã tăng 0,4% so với cùng kỳ năm 2012. Chỉ số Giá tiêu dùng ở khu vực dịch vụ (CSPI) do nhà băng Nhật Bản ban bố hôm 25/7 cũng cho thấy sự chuyển biến hăng hái với mức gia tăng đạt 0,4%. Đây là mức tăng lớn nhất về CPI và CSPI của Nhật Bản kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới bùng nổ vào năm 2008, mang đến liều thuốc kích thích đối với việc thực hành mục tiêu của mũi tên thứ nhất trong Abenomics - nới lỏng tiền tệ. Tuy nhiên, về lâu dài, điều mà mọi người quan hoài chú ý nhất là mũi tên thứ ba của Abenomics – xúc tiến tăng trưởng kinh tế. Trong đó, nội dung quan trọng nhất là ưng chuẩn thương thảo TPP để xúc tiến cách tân mở cửa trong nước. Ngày 23/7 vừa qua, Nhật Bản đã trở nên nước thành viên đàm phán TPP thứ 12. Việc LDP giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Thượng viện vừa qua được cho là đã tạo điều kiện thuận tiện để chính quyền của ông Abe loại bỏ được áp lực trong nước về vấn đề mở cửa thị trường nông nghiệp. Nhưng xem ra vấn đề không phải vậy. Chứng cớ là ông Abe đã phải cử một phái bộ hùng hậu gồm 21 thành viên đến từ 6 bộ ngành, trong đó có cả nông nghiệp lẫn kinh tế và đại diện các tập đoàn lợi. Hệ trọng trong lĩnh vực nông nghiệp, thương nhiệp và năng lượng dự vòng đàm phán TPP thứ 18 ở Malaysia từ ngày 15-25/7 vừa qua. Ngoài ra, các Nghị sĩ Quốc hội Nhật Bản cũng tới tận hiện trường để tỏ rõ ý kiến của cơ quan lập pháp nước này, dòm duy trì mức thuế bảo hộ đối với các sản phẩm nhạy cảm thuộc ngành nông, lâm, ngư nghiệp như gạo, lúa mì, thịt bò, chế phẩm sữa, đường… hoặc có loại thể bỏ vấn đề này ra khỏi thương lượng TPP. Bên cạnh nông nghiệp, tiến trình đàm phán TPP của Nhật Bản còn phải đối mặt với nhiều tiêu điểm gây tranh biện khác như chính sách đầu tư, cạnh tranh, bản quyền trí óc, thương mại điện tử… Trong đó, chừng độ bảo vệ bản quyền trí óc là vấn đề gây tranh luận lớn nhất. Một số nước thương lượng, bao gồm Nhật Bản, muốn đề ra quy phạm nghiêm nhặt hơn về bảo vệ bản quyền trí óc như kéo dài thời gian bảo vệ quyền tác giả thêm 20 năm hay mở rộng phạm vi hình sự hóa hành vi xâm phạm bản quyền tác giả. Nếu trở thành sự thực, việc này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động kinh tế kinh tế mạng. Cũng vì lý do đó, bây chừ, các nước như Mỹ, Australia, Canada vẫn còn có cái nhìn khác nhau về chừng độ bảo hộ bản quyền trí tuệ. Đối với Nhật Bản, yêu cầu của TPP còn buộc nước này phải canh tân chế độ giá dược phẩm, chế độ giá thiết bị y tế và chế độ chăm nom sức khỏe toàn dân. Đây đều là các vấn đề có khuôn khổ động chạm lớn. Do đó, khó khăn càng chồng chất hơn. Thách thức đối với ông Abe trong “ba năm hoàng kim” tới đây bởi vậy không hề nhỏ. Như vậy, dù có bước khởi đầu tốt đẹp, nhưng ông Abe sẽ còn phải vượt qua rất nhiều hóc búa để đưa “ba mũi tên Abenomics” về đúng đích của nó. Kỳ Đồng